Turkse jonge kunstcritici schrijven over kunst in Nederland

Het afgelopen jaar heeft AICA-Nederland Yazıhane ('schrijftafel') redactioneel ondersteund, een project waarbij jonge Turkse kunstcritici teksten schreven over kunst in Nederland, op initiatief van curator Duygu Barlas. Het werd financieel gesteund door het Nederlands Consulaat in Turkije, het bestuur van AICA deed de eindredactie van de in het Engels geschreven artikelen. Zo is er een interview met Simon(e) van Saarloos, een reportage over Land Art in Nederland, en een bespreking van het videowerk Essay Documentary van de in Amsterdam en Berlijn wonende kunstenaar Ahmet Öğüt.

Zwervend tussen zelf en ander: Ruby Swinney in AKINCI

Ruby Swinney, Concerning Plants, 2021.

In de landschappen die Ruby Swinney schildert gebeurt iets vreemds. Te midden van paarse, oranje, blauwe of groene werelden straalt er van menselijke silhouetten een wit licht af. Hoewel de landschappen en architectuur herkenbaar zijn, is er verder niet veel context om de beelden te duiden. De oplichtende figuren wandelen door een tuin of dobberen in een lelievijver, maar hun gender of leeftijd blijven ongewis. De tentoonstellingstitel The Distance Between Us wijst er al naar – we herkennen iets van onszelf in Swinneys figuren, maar kunnen ons nooit daadwerkelijk in hen verplaatsen. Het spookachtige licht dat van hen afstraalt maakt ze ongrijpbaar. Verschijnen ze, of verdwijnen ze juist? Dat constante proces van ‘wording’ confronteert ons niet alleen met onze afstand tot het kunstwerk, maar ook met een meer fundamentele vraag. Waar houdt het zelf op te bestaan, en waar begint het domein van de ander?  Read more

Tijd als straf: Gevangeniskunst en abolitionisme in Nicole Fleetwoods Marking Time

Vorig jaar woonde ik op de universiteit een werkgroep bij over gevangenis-theater. Nadat ik plaats had genomen tussen de andere studenten, opende onze docent met een vraag voor de groep. “Wie van jullie heeft er ooit in de gevangenis gezeten?” Het bleef stil. De meesten wendden de blik naar beneden, anderen keken de docent aan en schudden nee. Een paar seconden later stak iemand haar hand op om te vertellen dat zij theaterworkshops in de gevangenis had gegeven. Het vormde een prikkelende opening voor onze discussie, maar de gedachte die als eerste door mijn hoofd schoot bleef onuitgesproken: “In de gevangenis? Natuurlijk niet.” Direct erna voelde ik een bijtende schaamte. Hoezo, ‘natuurlijk niet’?

Vlak na die werkgroep verscheen het boek Marking Time: Art in the Age of Mass Incarceration door Nicole Fleetwood. Marking Time is het resultaat van een jarenlang onderzoek naar het maken van kunst in Amerikaanse gevangenissen, en werd vergezeld door een gelijknamige tentoonstelling in het MOMA met werk van ex-gevangeniskunstenaars die inmiddels bij galeries zijn aangesloten, maar ook van makers die nog vast zitten (sommige werken moesten illegaal gevangenissen worden uit gesmokkeld).  Read more

Opdat we niet vergeten te lachen: Raymonde de Kuyper

“Wie?”, vraagt mijn moeder wanneer ik haar vertel dat ik Raymonde de Kuyper ga interviewen. “Roos, van Roos en haar mannen!”, roep ik door de telefoon. Ze had werkelijk geen idee—terwijl het programma toch zo zijn sporen heeft nagelaten in de ontwikkeling van mijn broer, zus, mijzelf en een flinke bult generatiegenoten.

Doorgaans maken volwassenen de dienst uit en daar hebben kinderen het maar mee te doen. Gelukkig was er in onze jeugd het VPRO-programma Roos en haar mannen, waarin de daadkrachtige Roos van der Zande (Raymonde de Kuyper), de rechtschapen Willem van Oorschot (Theo Schouwerwou) en ongeleid projectiel Gert-Jan van Rossum (Raymond Thiry) tegenwicht boden aan de fantasieloze grotemensenwereld door te laten zien wat het leven óók is: een gezellig explosieve en chaotische bende. Read more

Intimate Geographies – in conversation with Charbel-joseph H. Boutros and Stéphanie Saadé

In October 2019, I traveled from Amsterdam to Beirut to visit the eighth edition of Home Works, a biennial on cultural practices in Lebanon, organized by Beirut-based institution Ashkal Alwan. As the opening reception drew to a close, the streets filled with protestors who demanded political reform, the resignation of Prime Minister Saad Hariri, the improvement of Lebanon’s failing public infrastructure, and solutions to the country’s soaring debt and ongoing economic crisis. At the moment when the protests filled the city of Beirut, on October 17, I was visiting the solo exhibition The Distance Between your Eyes and the Sun by Charbel-joseph H. Boutros at Beirut Art Center. Back then, no one could have predicted that this was the only day the exhibition could be open. During the week’s protests, Ashkhal Alwan postponed the exhibitions, public lectures, and performances, and eventually, they canceled the entire edition of Home Works. In their public announcement, they stated that cultural institutions are not isolated from “civic, political, economic, and ideological contexts, but rather shaped as a result of and in response to historical events and their repercussions.” Read more

Moeder aarde centraal bij Aboriginalities in Brussel

Het Museum voor de Schone Kunst in Brussel herbergt een imposante collectie die de Westerse kunstgeschiedenis doorkruist. Niet direct de plek waar je Aboriginalkunst zou verwachten. In de tentoonstelling Aboriginalities, die de afgelopen maanden te zien was, worden ruim 150 hedendaagse schilderijen en objecten getoond. Daarbij gaan een twaalftal werken uit de moderne kunstcollectie van het museum in dialoog met de onderwerpen van deze ‘Droomtijd’-kunstenaars, aldus de bezoekersgids. Read more

How to be the Right Kind of Arsehole. A coffee with Alina Lupu

It was raining, in a figurative sense too, when I met Alina Lupu on a bench in Amsterdam.

When arranging my interview, I had apologised for only being able to buy her a coffee for her time to drink outside in the rain because of the pandemic. I had thought of an old interview Adrian Piper did with the New York Times Magazine, where the journalist had mentioned how he had dined her at one of the fanciest restaurants in Berlin — perhaps to discredit her a little, I’m still not sure. But I didn’t mention it to Lupu. I knew we were also going to talk about activism and art, but neither of us had studied at Harvard and I was not working for a prestigious media house. Read more

AICA-Salon: Laurie Cluitmans, Noortje de Leij en Luuk Vulkers over kunstkritiek

Op donderdag 8 april, van 17 uur tot ca. 18:30 uur zal de tweede digitale AICA-Salon in het teken staan van jonge kunstcritici. Dit naar aanleiding van een gesprek met 3 laureaten van de Prijs voor Jonge Kunstkritiek (PJKK), de prijs die sinds 2008 als doel heeft kunstcritici tot 35 jaar uit het Nederlandse taalgebied te stimuleren.

AICA-bestuurslid Matisse Huiskens zal in gesprek gaan met Luuk Vulkers (hoofdprijs PJKK essay 2020), Noortje de Leij (hoofdprijs essay 2018) en Laurie Cluitmans (hoofdprijs essay 2016). Hoe zijn ze te werk gegaan en wat heeft de prijs hen gebracht? Wat is volgens hen momenteel de positie van een criticus, zowel op nationaal als internationaal niveau? Of wat zou die positie moeten zijn?

Het gesprek vindt plaats via Zoom en is gratis en voor iedereen toegankelijk. Aanmelden is noodzakelijk, via deze link (installatie van Zoom op uw telefoon/computer is niet noodzakelijk)

AICA-Prijs 2020: stem op uw favoriete tentoonstelling in Nederland

Ieder jaar looft AICA Nederland een prijs uit aan afwisselend een Nederlandse instelling, tentoonstelling of publicatie van de afgelopen drie jaar. Tot en met vorig jaar heette die prijs de AICA-oorkonde, vanwege de herkenbaarheid heeft het bestuur de prijs vanaf nu omgedoopt tot AICA-prijs. Dit jaar gaat de prijs naar een in Nederland georganiseerde tentoonstelling. Een jury deed de voorselectie, de uiteindelijke keuze is aan de leden, dus aan u.

De AICA-prijs wordt dit jaar uitgereikt aan een tentoonstelling die zich op een bijzondere manier heeft onderscheiden op het gebied van beeldende kunst in de jaren 2017, 2018 en 2019. Op 30 september 2020 heeft de jury tijdens de Algemene Ledenvergadering de volgende shortlist gepresenteerd (in chronologische volgorde):

Read more

Laudatio voor Sandra Kisters door Marek Wieczorek

Bij de uitreiking van de AICA-Oorkonde 2018 aan Sandra Kisters, op vrijdag 8 maart 2019 in De Ateliers in Amsterdam, voor haar boek 'The Lure of the Biographical: On the (Self-) Representation of Modern Artists' (Valiz, 2017) sprak Marek Wieczorek, Associate Professor of Modern and Contemporary Art History aan de University of Washington, Seattle, VS, een laudatio uit, met de titel 'Levenslessen'. Daarin gaat hij in op de vraag: wat leren we van het schrijven over iemands leven? Daarbij geeft hij voorbeelden van Mondriaan en Picasso, en staat langer stil bij de studie van Benjamin Binstock over 'Vermeer's Family Secrets' en de schilderijen van Maria Vermeer. (Afbeelding links: Maria Vermeer?, Portret van een jonge vrouw, ca. 1672. New York, Metropolitan Museum)

Aangezien de laudatio oorspronkelijk in het Engels is geschreven, heeft AICA de tekst laten vertalen en de Nederlandse tekst kunt u nu in PDF hieronder downloaden.