De vier meest bijzondere kunstpublicaties van de afgelopen 3 jaar volgens de AICA-jury

Ieder jaar looft AICA-Nederland een prijs uit aan afwisselend een Nederlandse instelling, tentoonstelling of publicatie van de afgelopen drie jaar. Tot en met 2019 heette die prijs de AICA-oorkonde, vanwege de herkenbaarheid heeft het bestuur de prijs vorig jaar omgedoopt tot AICA-prijs. Dit jaar gaat de prijs naar een door een in Nederland wonende en werkende kunstcriticus of -historicus. Een jury, dit jaar gevormd door Let Geerling, Laurens Meerman en Robert-Jan Muller, deed de voorselectie, de uiteindelijke keuze is aan de leden, dus aan u.

De AICA-prijs wordt dit jaar uitgereikt aan een publicatie die zich op een bijzondere manier heeft onderscheiden op het gebied van beeldende kunst in de jaren 2018, 2019 en 2020. De jury heeft de volgende shortlist samengesteld, en zal deze op 25 januari om 17:00 uur, bij onze online nieuwjaarssalon, verder toelichten:

De nominaties, in alfabetische volgorde, met een citaat uit de nominatietekst:

Carel Blotkamp, The End. Artists’ Late and Last Works, London: Reaktion Books, 2019. 248 blz.; ISBN 978 17891 413 13

Carel Blotkamp beschrijft in zijn Engelstalige boek The End de interpretatie en receptie van het laatste werk van kunstenaars en de legenden die eromheen zijn ontstaan. Als een aanstekelijk verteller reconstrueert de emeritus hoogleraar kunstgeschiedenis hoe verhalen van heldendom, tragiek, een laatste spirituele vonk of politieke aspecten geweven worden rond het laatste werk uit een oeuvre. Meestal niet door de kunstenaar zelf, maar door postume bewonderaars.'

Hans den Hartog Jager. Vrijheid. De vijftig Nederlandse kernkunstwerken vanaf 1968. Amsterdam: Atheneum – Polak & Van Gennep in samenwerking met Museum De Fundatie, 2019; 240 blz.; ISBN 9789025309459

'Plezierig vertellend voert Den Hartog Jager de lezer door de Januspoort die kunst en wereld met elkaar verbindt. Vrijheid is een naslagwerk voor 'een weifelende tijd’, zoals de auteur het stelt; een conversation piece over wat kunst kan betekenen – voor professionals én een breder publiek.'

Paul Kempers, Het gaat om heel eenvoudige dingen. Jean Leering en de kunst. Amsterdam: Valiz, 2018. 332 blz.; ISBN 978 94 92095 07 7

Voor deze tijd is het belangrijk te lezen hoe Jean Leering zijn museum in de jaren zestig tot generator poogde te maken van het nadenken over maatschappelijke vraagstukken. Niet voor niets beschouwt Kempers huidig Van Abbe-directeur Charles Esche als Leerings erfgenaam. Verplicht en meeslepend leesvoer voor elke museumdirecteur die het museum wil inzetten als, zoals het boek het stelt, ‘maatschappelijk verankerd bewustwordingscentrum’.'

 

Hans Luijten, Alles voor Vincent. Het leven van Jo van Gogh-Bonger. Amsterdam: Prometheus, 2019. 621 blz.; ISBN 978 90446 416 60

'[Jo Bongers] vernuftige strategieën worden door Luijten met verve uiteengezet. Dankzij de vele bronnen die hij voor dit boek gebruikte, waaronder Jo’s brieven en dagboeken, komt haar leven scherp in beeld. Hoe zij zelf al vroeg overtuigd raakte van de grote kracht van Vincents kunst bijvoorbeeld. En hoe dat besef haar carrière en leven vormde: Jo – een alleskunner – werd kunsthandelaar, kunstcriticus, tentoonstellingsmaker en bezorgde én vertaalde de brieven van Vincent.'

U kunt het hele juryrapport hier lezen – klik hier

Leden van AICA-Nederland kunnen stemmen tot 1 februari door een mail te sturen naar info@aicanederland.org

Over de juryleden:

Let Geerling is hoofd Radboud Kunstzaken, het gezamenlijke kunstprogramma van het Radboudmc en de Radboud Universiteit in Nijmegen. Daarvoor was Let onder onder meer staflid van het curatorenteam Sonsbeek 93, hoofdredacteur van Metropolis M, curator Cultuur & Ruimte bij de provincie Overijssel en bestuurslid van de Vereniging Bedrijfscollecties Nederland

Laurens Meerman is online redacteur bij de Vereniging Rembrandt en publicist, met een bijzondere belangstelling voor verzamelgeschiedenis. Zijn stukken verschenen onder meer in KunstschriftBoekman en Simiolus

Robert-Jan Muller is kunsthistoricus en publiceert voornamelijk over moderne en hedendaagse kunst. Hij publiceerde voor onder meer Metropolis M, Archis, Het Parool, Artforum en is regelmatige auteur voor Museumtijdschrift. De afgelopen jaren maakte hij gefilmde korte documentaires over (inter)nationale beeldende kunstenaars. Hij was adviseur kunst en vormgeving voor KPN, adviseur bij Kunst en Bedrijf en adviseur kunst en openbare ruimte in de provincie Overijssel. Publicaties zijn onder meer een monografie over de schilder Erik Andriesse en het overzichtswerk De Woorden en de Beelden, tekst en beeld in de kunst van de twintigste eeuw. In 2021 was hij een van de samenstellers van het internationale AICA webinar ‘Decolonisation in the Museum: Interrogating the History of Slavery'.