[For English: see below] AICA Nederland presenteert met trots een jaarlijkse AICA-lezing over ontwikkelingen binnen de hedendaagse kunstkritiek. In een wereld waarin kunst en cultuur steeds verder onder druk staat, waar tijdschriften, kranten en omroepen de ruimte voor kunstkritiek steeds verder beknotten, wil AICA Nederland met de jaarlijkse AICA-lezing de kunstkritiek in Nederland in de schijnwerpers zetten als onmisbaar onderdeel van een democratische samenleving. Op 15 januari vindt in samenwerking met Museum Arnhem de eerste editie plaats. Hierin vertelt de Franse kunsthistoricus Estelle Zhong Mengual, auteur van Leren Kijken (Octavo, 2024), in haar lezing 'An Eye for the Living World' hoe de manier waarop we naar kunstwerken kijken onze relatie met de levende wereld beïnvloedt.
Hoe hebben we in de Westerse cultuur geleerd om naar de levende wereld te kijken? Wat kan de kunstgeschiedenis ons vertellen over hoe we aandacht schenken en ons verhouden tot planten, niet-menselijke dieren en landschappen? Nu de Aarde almaar minder bewoonbaar wordt gemaakt, onderzoekt Estelle Zhong Mengual deze vragen in haar lezing An Eye for the Living World door met een ecologische bril naar kunstwerken te kijken uit de collectie van Museum Arnhem en andere musea.
Zhong Mengual neemt ons mee langs schilderijen uit de collectie van Museum Arnhem om de levende wereld opnieuw te leren zien. Kijken wordt vaak ervaren als een spontaan en onmiddellijk zintuig, maar onze ogen ervaren onze omgeving nooit zonder tussenkomst of onderscheid. We hebben geleerd om bepaalde dingen te zien en andere niet. Kijken is daarmee altijd een handeling van selectie en waardering. We zien en waarderen sommige dingen en laten anderen links liggen. Wat wordt zichtbaar gemaakt als we opnieuw naar kunstwerken kijken, ditmaal met een oog voor de levende wereld?
Estelle Zhong Mengual (1989) is een Franse kunsthistoricus. Ze behaalde haar doctoraat aan Sciences Po in Parijs, waar ze zes jaar lesgaf aan de master kunst en politiek, opgericht door Bruno Latour. Ze is nu verantwoordelijk voor een leerstoel aan de Ecole des Beaux-Arts de Paris, getiteld Inhabiting the landscape. Haar onderzoek betreft onze perceptie van de levende wereld in het verleden en in het heden. Zij is auteur van verschillende boeken. De Nederlandse vertaling van haar boek Apprendre à Voir, Leren kijken. De optiek van het levende werd in 2024 gepubliceerd bij Octavo. Naast haar onderzoek is ze ook betrokken bij diverse artistieke projecten. In 2023 creëerde ze samen met choreograaf Jérôme Bel een stuk getiteld Non human dances, dat in première ging in het Louvre. In 2024 creëerde ze, samen met Jérôme Bel en Jolente de Keersmaeker, een theaterstuk over onze relaties met de levende wereld, getiteld Starting the world anew.
De avond wordt ingeleid door Zoë Dankert, bestuurslid van AICA-Nederland, dichter en kunstcriticus, en Jelle Bouwhuis, conservator moderne kunst Museum Arnhem. De voertaal is Engels.
Samenstelling en moderatie: Zoë Dankert
Donderdag 15 januari 2026, van 16.00 – 18.30 uur, in Museum Arnhem, toegang 5 euro, een kaartje koopt u hier
NB De tentoonstellingszalen van het museum sluiten om 17 uur, dus mocht u ook de exposities willen bekijken (Het fantastische landschap – een nieuw perspectief op surrealisme, en Lydia Schouten – eeuwig jong) moet u dat vóór de lezing doen.
AICA x Museum Arnhem
Lecture: Estelle Zhong Mengual – An Eye for the Living World
AICA Netherlands proudly announces its annual AICA Lecture on current developments in art criticism. In a world where art and culture are under increasing pressure, and where magazines, newspapers, and broadcasters increasingly restrict the space for art criticism, AICA Netherlands will, with the annual AICA lecture, spotlight art criticism in the Netherlands as an essential component of a democratic society.
The first edition will take place on January 15, in collaboration with Museum Arnhem. French art historian Estelle Zhong Mengual, author of Apprendre à voir (Actes Sud, 2021) will explore how the way we look at artworks informs our relationship to the living world. How have we learned to see the living world in Western culture? At a time when the Earth is made increasingly uninhabitable, what can art history tell us about how we pay attention to and relate to plants, non-human animals and landscapes? French art historian Estelle Zhong Mengual, author of Apprendre à voir (translation in Dutch: Leren kijken, Octavo, 2024) will explore this question in her lecture An Eye for the Living World by looking through an environmental lens at a selection of paintings from Museum Arnhem’s collection and elsewhere.
Estelle Zhong Mengual will take us through a tour of paintings from Museum Arnhem’s collection to resee the living world. Sight may be experienced as a spontaneous and immediate sense, yet our eyes never perceive our surroundings without mediation or distinction. We have learned to see certain things and not others. Seeing is therefore always an act of selection and value attribution: we do not see everything indiscriminately. We notice and value certain things and leave others aside. What will be made visible when we look at artworks again, this time with an eye for the living world?
The evening will be in English. Introduction and moderation by Zoë Dankert, board member of AICA-Netherlands, poet and art critic, and Jelle Bouwhuis, curator modern art Museum Arnhem.
Thursday 15 januari 2026, 16.00 – 18.30, Museum Arnhem. Entrance: 5 euro, including a drink. Buy your ticket here