Tijdloze kunstkritiek boven de poolcirkel

Verslag: Een internationaal midzomerdebat over de toekomst van kunstkritiek

Op de langste dag van het jaar kwam er een vraag binnen bij het AICA-bestuur: of we een Nederlandse kunstcriticus wisten om deel te nemen aan een internationaal debat over kunstkritiek in Harstad, in Noord-Noorwegen. Gefinancierd en geïnitieerd door het Noorse stimuleringsfonds voor Noorse dans en theater, PAHN, beeldende kunstcritici waren van harte welkom. Enige struikelblok: het debat was over zes dagen.

Na kort overleg binnen het AICA-bestuur en wat aanpassingen in mijn agenda stond ik zo op 26 juni in mijn winterjas op het vliegveld van Narvik. De vlucht van Oslo naar het noorden had even lang geduurd als die van Amsterdam naar Olso, tijd genoeg om een begin te maken met het herlezen van Hermans’ Nooit meer slapen. Bij mijn aankomst om elf uur ’s avonds was de zon nog niet ondergegaan, dat zou hij pas op 22 juli weer doen. Het was bewolkt en fris, maar ik had wel meteen een eerste muggenbeet te pakken.

Harstad centrum, 27 juni 2018, 23:55 uur

Het debat over de kunstkritiek werd georganiseerd in het kader van het jaarlijkse theaterfestival in Harstad, Festspillene Nord-Norge oftewel Arctic Arts Festival. Een klein festival van een week dat de ‘noordelijke kunst’ wil stimuleren en tonen, het bestaat sinds 1965. Nadruk van het festival ligt op theater en dans, daarnaast is er ook een kleine tentoonstelling (die ik helaas niet kon bekijken omdat er in de ruimte een lezing werd gehouden – in het Noors) en straattheater. Financiering komt, naast de subsidie van Noorse staat, vooral van Statoil (tegenwoordig Equinor) het Noorse olie- en energiebedrijf dat ook de grootste werkgever is in Harstad en omgeving. Lees verder

AICA Censorship Committee over arrestatie Cubaanse kunstenaars / Decree 349

Yanelys Nuñez Leyva and Luis Manuel Otero Alcantara, two of the artists detained

 

 

 

 

 

 

 

 

Yesterday AICA International and its Committee on Censorship and Freedom of Expression  sent a letter to the Cuban government expressing its protest to the detainment of several artists in Havana earlier this month, and against the decree 349 that will censor and limit artistic freedom in Cuba. Cc’s were sent to Index on Censorship and the Organization of American States (OAS).

AICA International en haar Committee on Censorship and Freedom of Expression stuurden gisteren een brief aan de Cubaanse regering omte protesteren tegen de arrestatie van verschillende kunstenaars in Havana eerder deze maand en tegen verordening 349, die artistieke vrijheid in Cuba censureert en limiteert. CC’s werden gezonden naar Index on Censorship en de Organization of American States.

Click the link for English and Spanish version / Klik op deze link voor de brief in de Spaanse en Engelse versie
https://aica-international.squarespace.com/news/

 

Nominaties voor AICA Oorkonde 2018 bekend

Jaarlijks looft de Nederlandse afdeling van AICAeen oorkonde uit aan afwisselend een instelling, een tentoonstelling of een publicatie van de afgelopen drie jaar.

Voor de AICA-oorkonde 2018 zijn de volgende drie publicaties uit de periode 2015-2017 genomineerd:

Nick Aikens, Thomas Lange, Jorinde Seijdel, Steven ten Thije (eds.), What’s the Use? Constellations of Art, History, and Knowledge. A Critical Reader. Valiz, Amsterdam i.s.m. het Van Abbemuseum, Eindhoven en Stiftung Universität Hildesheim, 2016

Experimental Jetset,Statement and Counter-Statement: Notes on Experimental Jetset.Roma Publications, Amsterdam, 2015 en 2017

Sandra Kisters, The Lure of the Biographical. On the (Self-)Representation of Modern Artists. Valiz, Amsterdam, 2017

Citaten uit de jurynominatie:

What’s the Use? De discussie over de waarde, het nut en het belang van kunst is opnieuw actueel. Het begrip hiervan onderbouwen, verbreden, nuanceren is dan ook van blijvend belang. What’s the Use? doet dit door middel van historische en nieuwe sleutelteksten, kunstenaarsbijdragen en door heel veel voorbeelden uit de dagelijkse praktijk. Zo ontstaat een veelzijdig pleidooi voor de autonomie van kunst, dat stevig in de maatschappij, het politieke en sociale domein, is gesitueerd.

 

 

Statement and Counter-Statement: Notes on Experimental Jetset Deze publicatie vormt de weerslag van het oeuvre van het ontwerperscollectief Experimental Jetset. Het boek openbaart zich gaandeweg: wat eerst versnipperde stukken tekst en beeld lijken, gaat een geheel vormen waarin telkens dezelfde thema’s terugkeren zoals de betekenis van het Modernisme, Dutch design en de tegenstelling netheid-slordigheid. Experimental Jetset maakte een handzame en betaalbare, en niettemin oogstrelende pocket.

 

 

The Lure of the Biographical Een toegankelijk geschreven en tegelijkertijd diepgravende, gedegen studie naar de manieren waarop kunstenaars het beeld van zichzelf vormen en de invloed die dat heeft op hoe hun werk begrepen en geïnterpreteerd wordt door kunstcritici, biografen, fotografen, filmmakers, kunsthistorici en kunsthandelaren. Met Kisters’ bijzondere boek, dat voortgekomen is uit haar dissertatie, krijgt dit hedendaagse fenomeen historische wortels en een theoretische context

 

 

De jury bestaat dit jaar uit Maaike Lauwaert, Thijs Lijster, Din Pieters en Ilse van Rijn.

De leden AICA Nederland kunnen de komende maand stemmen op de publicatie van hun voorkeur. Half januari wordt de winnaar bekendgemaakt.

Noot voor de redactie:

informatie: Joke de Wolf (secretaris) via aicanederland@gmail.com

Lees hieronder verder voor het volledige juryrapport.

Lees verder

Vacature eindredacteur Museumtijdschrift

Museumtijdschrift heeft een vacature eindredacteur kunst. Hieronder de functieomschrijving. Hier kun je de verdere omschrijving lezen.

Je bewaakt en beheerst het maakproces van begin tot eind. Je denkt creatief mee bij de invulling van het blad en bewaakt zowel de identiteit van het tijdschrift als de inhoudelijke kwaliteit. Als eindredacteur heb je de taak en verantwoordelijkheid om de aangeleverde artikelen helder, aansprekend en in nauw overleg met de auteurs te redigeren. Je zorgt ervoor dat alle artikelen op tijd, uitstekend geordend en voorzien van (pers)beeld en alle benodigde details worden aangeleverd bij de vormgever. Je begeleidt het blad verder vanaf de vormgever tot en met de prepress en zorgt ervoor dat het hele proces soepel verloopt.

Genomineerden bekend voor De Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2018

De genomineerden voor de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2018 zijn bekend gemaakt door de organisatie. In de categorie Essay zijn dat Sarah van Binsbergen, Thomas van Huut en Noortje de Leij. In de categorie Recensie zijn Maarten Buser, Pia Louwerens en Jorne Vriens genomineerd.

Dit jaar wordt tevens de Prijs voor Innovatieve Kunstkritische Praktijk uitgereikt, gericht op digitale en experimentele uitdrukkingsvormen. Hiermee willen de initiatiefnemers van de prijs een stimulans geven aan innovatieve reflectie op de Nederlandstalige beeldende kunst. De genomineerden in deze categorie zijn Boris Van den Eynde, Sofie van Loo en Kunst is Lang (een samenwerking tussen tijdschrift Mister Motley, Amsterdam FM en Luuk Heezen).

Dit is de zesde editie van De Prijs voor de Jonge Kunstkritiek en de derde keer dat AICA Nederland (Internationale Vereniging van Kunstcritici) erin participeert. AICA laat het prijswinnende essay vertalen in het Engels en publiceert de tekst op de internationale AICA website. Hiermee krijgt de prijswinnaar direct een internationaal platform aangeboden.

Dit jaar kreeg de jury 64 recensies en essays te beoordelen, 11 recensies en 12 essays meer dan voorgaande editie. Alle genomineerde recensenten en essayisten komen uit Nederland, terwijl innovatief talent met twee van de drie genomineerden voor de Prijs voor Innovatieve Kunstkritische Praktijken uit Vlaanderen komt.

Tijdens de feestelijke prijsuitreiking op vrijdag 14 december bij Witte de With Center for Contemporary Artin Rotterdam worden de winnaars van de categorie Recensie en Essay (hoofdprijs 3.000 en een mentorschap) en de categorie Innovatieve Kunstkritische Praktijken (hoofdprijs 3.000) gepresenteerd . Dan wordt ook de publicatie gepresenteerd met alle genomineerde essays en recensies. Bijwonen van de uitreiking kan door te reserveren via reservations@wdw.nl o.v.v. Reservering uitreiking Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2018.De uitreiking gaat om 16:00 uur van start, inloop 15:30 uur. Aansluitende borrel tot ca. 19:30 uur.

De jury van de Prijs voor de Jonge Kunstkritiek 2018 staat onder voorzitterschap van Sacha Bronwasser en bestaat verder uit Basje Boer, Vincent van Velsen, Michael Van den Abeele en Christophe Van Gerrewey.

Lidewijn Reckman 1952-2018

door: Din Pieters

Ik leerde Lidewijn kennen bij een werkgroep die de spraakmakende tentoonstelling Feministische Kunst Internationaal voorbereidde. Zij studeerde toen in Groningen kunstgeschiedenis. De manifestatie ging in 1978 van start in De Appel in Amsterdam, gevolgd door een rondreizende tentoonstelling die in 1979 begon in het Gemeentemuseum Den Haag.

Lidewijn was een uitstekende eindredacteur – streng maar rechtvaardig. Ze hield de touwtjes stevig in handen en was altijd loyaal aan het blad. Eerst was dat Vitrine en later, na de restyling waaraan wij gezamenlijk werkten, Museumtijdschrift.

Toegewijd als ze was, nam Lidewijn nauwelijks vakantie, maar ze genoot wel van korte reizen naar Parijs, Brussel of Duitsland om musea en tentoonstellingen te bezoeken. In Museumtijdschrift of op de website deed ze daarvan verslag. Voor de boekenrubriek schreef ze in bijna elk nummer een recensie.

Zo beschrijft ze in het laatste nummer van Museumtijdschrift dat in oktober verscheen, kort en helder de werking van de viola organista, een muziekinstrument dat door Leonardo da Vinci werd ontworpen. Het wordt bespeeld als klavier, maar klinkt als een strijkinstrument. Hedendaagse muziek was, naast beeldende kunst, een van Lidewijns passies. Ze bezocht veel concerten en zong zelf in verschillende koren.

Op 25 oktober is Lidewijn op bijna 65-jarige leeftijd overleden.

 

Aanwinsten bibliotheek Rijksmuseum gepresenteerd in nieuwe blog

De collectie van Rijksmuseums Research Services groeit nog altijd. De aanvankelijk bescheiden negentiende-eeuwse handbibliotheek is ondertussen gegroeid naar ca. 450.000 boeken. Sinds januari j.l. worden maandelijks selecties van aanwinsten van de bibliotheek van het Rijksmuseum gepresenteerd in The Art of Information Blog.
Per maand wordt een bijzonder boek nader uitgelicht door conservator Bibliotheekcollecties Geert-Jan Koot. In de collectie bevinden zich objecten uit alle tijden, waarvan een steeds groter aandeel uit de twintigste eeuw afkomstig is. Afgelopen maand scheef Koot over het in 1927 verschenen Depero Futurista, het eerste modernistische kunstenaarsboek, een mijlpaal van avant-garde kunst en van het boek als object.
Lees hier meer over ‘Depero Futuristo’ en andere aanwinsten van de bibliotheek.

Foto: The Official Bolted Book website

Laudatio AICA Oorkonde 2017

Onderstaande laudatio werd uitgesproken door Joke de Wolf tijdens de uitreiking van de AICA Oorkonde 2017 aan het Stedelijk Museum Amsterdam voor de tentoonstelling ‘A Year at the Stedelijk: Tino Sehgal’ op 29 november j.l.

Dit was een tentoonstelling

Dames en heren, beste collega’s,

Wie bij de bibliotheekmedewerker van het Stedelijk een aanvraag indient voor de ‘knipselmap Tino Sehgal’ krijgt vier mappen. Een algemene, met opschrift ‘Tino Sehgal’, en drie voor elk een specifieke presentatie van de kunstenaar in het museum, op een specifieke begin- en einddatum. De map met de meest recente data en de tentoonstellingstitel ‘A year at the Stedelijk’ is veruit het best gevuld. Ik telde, toen ik de bibliotheek afgelopen week bezocht en de map voor me kreeg, 93 artikelen uit regionale, Nederlandse en internationale pers en kunsttijdschriften over de tentoonstelling, de tientallen persberichten van het Stedelijk zelf niet meegeteld.

93 artikelen is veel. Zelfs als je van dat aantal de 29 identieke berichtjes aftrekt, ook stuk voor stuk in de map, die op 6 oktober 2015 bijna alle Nederlandse regionale kranten haalden met de kop ‘Stedelijk Museum zoekt stripteasedanseres’.

De populariteit van een tentoonstelling laat zich niet alleen meten door de hoeveelheid recensies. Maar het moet wel íets zeggen. Ik zit als criticus aan de ontvangende kant van de berichtenstroom die persvoorlichters uitstorten, en alles wat ik op basis daarvan over hedendaagse museummarketing in het algemeen kan zeggen is dat het me een ingewikkelde bezigheid lijkt. Hoe zou je bijvoorbeeld kunnen verklaren dat de grootste twee Nederlandse blockbusters van de periode 2014-2016, de ‘Late Rembrandt’-tentoonstelling in het Rijksmuseum en de Jeroen Boschtentoonstelling in Den Bosch, minder aandacht kregen dan Sehgal, terwijl elke museumjaarkaarthouder weet wie Rembrandt en Jeroen Bosch zijn, en Sehgal voor deze tentoonstelling op z’n best bekend was bij de helft van de lezers van Metropolis M? Lees verder

AICA OORKONDE 2017 TOEGEKEND AAN A YEAR AT THE STEDELIJK: TINO SEHGAL

AICA Nederland (Association Internationale des Critiques d’Art) kent de AICA Oorkonde 2017 toe aan de tentoonstelling A Year at the Stedelijk: Tino Sehgal.

De tentoonstelling vond plaats in het Stedelijk Museum Amsterdam gedurende het gehele kalenderjaar 2015 en werd samengesteld door directeur Beatrix Ruf en curator Martijn van Nieuwenhuyzen.

Uit het juryrapport:
‘Door de tentoonstelling een jaar lang, gedurende de volle openingstijden van het museum, aan te bieden, kon een veel grotere groep museumbezoekers kennismaken met de ‘situaties’ van Tino Sehgal. Dit engagement in organisatie en investering is uitzonderlijk, het ontwikkelen van dit nieuwe tentoonstellingsconcept voor performancekunst door het museum bewonderenswaardig. Zo’n intensieve aanwezigheid van een kunstenaar had een (te) groot stempel op de algemene museumervaring kunnen drukken. Het tegendeel bleek het geval. Sommige werken lieten, zoals This is progress en This is critique, de toeschouwer in gesprek gaan over kunst, iets wat zelden op zon subtiele en tegelijk effectieve manier gebeurt in musea. Met dit retrospectief haalde het Stedelijk de ‘live arts’ definitief uit de elitaire niche, en dat is een uitzonderlijke, prijzenswaardige prestatie’.

Het volledige juryrapport is hier na te lezen.

Directeur Beatrix Ruf van het Stedelijk Museum zegt in een reactie:
Wij zijn zeer vereerd door de toekenning van de AICA Oorkonde voor het retrospectief van Tino Sehgal. Voor het museum was het een bijzonder project dat zich verbond met alle lagen van de organisatie. Ook uit de reacties van de bezoekers bleek dat zijn werk voor velen een ongekende en diepe kunstervaring bood. Het jaar met Tino Sehgal was een prachtig voorbeeld van hoe een museum samen met kunstenaars met presentatiekaders kan experimenteren.

De jury voor de AICA Oorkonde 2017 bestaat uit Edo Dijksterhuis, Laura van Grinsven en Joke de Wolf.

De AICA Oorkonde wordt jaarlijks afwisselend toegekend aan een Nederlandse publicatie, een instelling en, in 2017, aan een tentoonstelling. De stemming werd gehouden onder de 174 leden van AICA Nederland: kunstcritici, universiteitsdocenten, conservatoren en tentoonstellingscuratoren. In 2016 werd de AICA Oorkonde toegekend aan de Rijksakademie in Amsterdam.

De twee andere genomineerde tentoonstellingen waren : (gerlach en koop) in het Bonnefantenmuseum (2016) en Jheronimus Bosch Visioenen van een genie in het Noordbrabants Museum te s-Hertogenbosch (2016)

De uitreiking van de AICA Oorkonde 2017 vindt plaats op 29 november om 16.00 uur in het Teijin Auditorium in het Stedelijk Museum Amsterdam.

Deadline stemmen AICA Oorkonde 2017

AICA leden,

Stemmen op de tentoonstelling van jullie voorkeur in de periode 2014-2016 kan nog tot en met 31 juli 2017.

De AICA Oorkonde 2017 zal vervolgens in het najaar worden uitgereikt aan de tentoonstelling met de meeste stemmen. De AICA Oorkonde wordt jaarlijks wisselend toegekend aan een publicatie, een instelling en een tentoonstelling.

Lees de juryteksten van de drie genomineerde tentoonstellingen hier na.

Stemmen kan door een e-mail te versturen naar aicanederland@gmail.com.
(let op! alleen voor AICA leden)